Макалдар жана Лакаптар

Карга карасын ким билер, киши аласын ким табар

Кеп жакшысын кулак билет, Кыз жакшысын ынак билет.

Кесирлүү ооздон кесепеттүү сөз чыгат.

Койчунун кызы кой келгенде иш кылат.

Көп жойлогон түлкү капканга түшөт.

Көрө-көрө көсөм болот, Сүйлөй-сүйлөй чечен болот.

Куру кашык оозго жакпас, Куру сөз кулакка жакпас.

Күч акылга баш ийет.

Кыз менен күрөшпө, кызыр менен жарышпа.

Кызыл жүзүн оңдуруп, Сарык кылган бересе.

Мааниси жок кудагый, чолосу жок сөз сүйлөйт.

Мууну-жүүн бошотуп, Арык кылган убайым.

Оң колуңдун ачуусу келсе сол колуң менен бас.

От түтүнсүз болбос, жигит жазыксыз болбос.

Отуз өлчөп, бир кес.

Өзүң кылчу ишиңди башкаларга жүктөбө.

Өзүңдү өзүң мактаба, сени эл мактасын.

Пил көтөрбөгөндү, тил көтөрөт.

Сагызган сактыгынан өлбөй, суктугунан өлөт.

Сайраган жайкы булбул – гүлдүн көркү. Жаркырап жайнаган кыз — үйдүн көркү.

Сел — жерди бузат, ушак — элди бузат.

Сиз деген сылык сөз, сен деген сенек сөз.

Сопу сооган жебейт, жесе кабыгын да койбойт.

Сөз айласын билбеген, сөздү өзүнө келтирет, Күч айласын билбеген, көчтө көлүк өлтүрөт.

Сөз атасы — ыр, Сөз катасы — чыр.

Сулуу сулуу эмес сүйгөн сулуу.

Суусу тунук жер асыл, Сулуусу көп эл асыл.

Таштак жерде от болбос, Арсыз башта уят болбос.

Темирди кызуусунда сок.

Темирдин кадырын уста билет.

Тил — акыл таразасы.

Тоо бузулуп, таш урап, Тозулбаган — жерде жок. Чайпалбаган — көлдө жок. Чаалыкпаган — жанда жок. Бөксөрбөгөн — сууда жок. Бөлүнбөгөн — элде жок.

Уккан — улама, көргөн — көсөм.

Устанын тогоосу жок.

Чындыкты танууга болбойт, Достукту чанууга болбойт.

Ырыскыны жер берет, Ынтымакты эл сүйөт.

Эр жаңылып колго түшөөр, Куш жаңылып торго түшөөр.

Эски дос эстен кетпейт, жаңы дос баркка жетпейт.

Калкта акмактар көбөйсө, акыл кетер, Бектерде ушак сөз көбөйсө тагы кетер.

Агайындын кадырын жалалуу болгондо билээрсиң, Ата-энеңдин кадырын балалуу болсоң билээрсиң.

Кандын да тузу кемиптир.

Кан иши болсо, катын иши калар.

Азуулуулар алышса, бечаралар бүлүнөт.

Айран ичкен кутулуптур, Челек жалаган тутулуптур.

Акылдуу бала — элпек, Акылсыз бала — тентек.

Акылсыздын белгиси, Арка жагын ойлобойт.

Ала байтал акылың болсо сууга тарт.

Албан түрлүү жорго бар, Алына карай жорголойт.

Алпагай кызга салпагай күйөө.

Алтынды дат баспайт, Кеп чынынан бузулбайт.

Ар киши өз болбос, ар нерсе түз болбос.

Ары жат, бери жат — төшөктүн тардыгы, Сеники, меники — көңүлдүн тардыгы.

Атадан — акыл, ападан — тарбия.

Атасы болушчаактын уулу ыйлаак, Энеси болушчаактын кызы ыйлаак.

Атасы көрбөгөндү уулу көрөт, Энеси көрбөгөндү кызы көрөт.

Ата-энеңдин ак сөзүн кулагыңдан учурба, Акыл тапсаң өзүңчө шылдыңга алып кутурба.

Ач кадырын ток билбейт.

Ачкөз карыны тойсо да, кезү тойбойт.

Ашка тоймок бар, башка тоймок жок.

Баатыр өзү өлсө да, ысмы өлбөйт.

Бай союуга козу таппай, жардынын жалгыз козусун сураптыр.

Байдын ниети кара, колу ак, Кедейдин колу кара, ниети ак.

Билимдүү, акылдуунун сөзү накыл, Аңдай билип, аларды сен жүзөгө ашыр.

Билимдүүнүн сөзү өткүр, Мергенчинин көзү өткүр.

Боёкчу боёкчу десе, сакалын боёптур.

Бузулган элге, бучуктан молдо.

Дос табышат, душман кагышат.

Жакшы кушка жаман куш, Бабы менен теңелет. Жакшы кызга жаман кыз, Багы менен теңелет.

Жакшыдан — бөөн, жамандан жаан.

Жалакай болсоң жашыңдан, Өмүрүңдү дат басат. Жакыныңа кас болсоң, Сай-сөөгүңдү какшатат.

Жалганчы — аксактан мурда колго түшөт.

Жалгыздыктан көрө, акмак болсо да эл жакшы, Чөлдө болгончо, кыйшык болсо да жер жакшы.

Жаман адам таарынчаак, Ар бир ишке корунчаак.

Жаштыр, чалдыр жан калбайт, Өлүмдө эч ким тандалбайт.

Жеринен ооганга жети жылы конуш жок.

Жигитке бир сыр, жети кыр керек.

Жигиттин өзүнө караба, сөзүнө кара.

Кайраттуу адам калкына башчы болот.

Калк кадырын биле албайт адилетсиз сүйлөгөн.