Жомокторго кайтуу

ЧАЛ МЕНЕН БЕКХАН

Кыргызча

Бекхан алты вазири менен жол жүрүп баратып, жүк көтөрүп алдынан чыккан чалга жолукту. —Атсалоом алейкум, чалым! — Оалейкум үч салам, ханым! — деп чал жооп кайтарды. — Үчтү тогузга сатпайсыңбы? — Ханым, сатар элем — ал жок, саттырар элем — мал жок. — Эртең алдыңа алты арстан жиберем, арзан сатпай, кымбат сат, деди да, хан вазирлерин ээрчитип жүрүп кетти. Жолдо вазирлер кан менен чалдын сөзүнүн маанисин сурашты. Хан жигиттерине: — Силер вазирсиңер, ошондуктан бул сөздүн маанисин эртеңге чейин өзүңөр тапкыла, эгер таппасаңар башыңарды алам, — деп каарданып койду. Эртеси алты вазир чалга келди. — Кечээ хан менен сүйлөшкөн сөзүнүн маанисин айтып бер. Айтпасаң биз өлмөк болдук. Ушул ажалдан куткарсаң, каалаганыңды беребиз. Чал ары ойлонду, бери ойлонду. — Эми болбостур айтып берейин, бирок убададан тайбагыла. — Хандын «атсалоом алейкум» дегени — «кудайымдын берер убактысы бир болсун» деген сөз. Менин «оалейкум үч салам» деген сөзүм — «мага бир болгонду ойлосоң, сага үч болсун» дегеним. «Үчтү тогузга сатпайсыңбы» дегени — «үч ай иштеп тогуз ай жатпайсыңбы» дегени. «Сатар элем — ал жок, саттырар элем, — мал жок» дегеним — «өз күчүм жетиштүү болсо сенин айтканыңды ойлонуп көрөр элем» деген сөзүм. — Баса, алты арстан жиберем дегени кандай? Чал булардын макоолугуна таң кала бырс этип күлүп койду. — Алты арстанды жибергени — силер эмессиңерби, силер арстандан кемсиңерби… «Арзан сатпай, кымбат сат» — деди эле — көп албай аз алдым, — деди чал.
ЧАЛ МЕНЕН БЕКХАН